A. Nola egin kakorratz-zorro bat metalezko aho biribilarekin
Bideo asko daude gida zaitzaketenak, adibidez, “Reconecta con arte“.
Beharko dituzun materialak:
- Puntuzko orratzak edo 1,25 cm-ko kako fin bat
- 1 mm-ko kotoizko haria
- 2,5 mm-ko orratza
- Ahokorako metalezko krokadurak
Diru-zorroa ehuntzeko urrats nagusiak:
1. Hasierako zirkulua egiten da, eraztun magikoa esaten zaiona. Hemen pertsona aditu baten bideo bat igotzen dut eta hemen bat, askoz gutxiago profesionala, nik egina.
- Hariarekin zirkulu bat egiten duzu hatz erakuslearen inguruan. Errazena da mutur laburra (solte geratzen den hariaren muturra, harilkoari lotuta ez dagoena) aurrerantz eta mutur luzea (harilkoari lotuta geratzen dena) atzerantz uztea. Kabo luzea eraztun-hatzen eta hatz txikiaren artean ere eutsi dezakezu, lana errazteko.
- Hortik aurrera, lehenengo puntu bat egiten hasten zara, eta puntu hori kateta bat hasteko egiten denaren antzekoa izango litzateke, puntu erdi baten hasiera, alegia.
- Orratza eraztunaren barrutik sartzen duzu; haria hartzen duzu (mutur luzeko haria hartu behar da beti); eraztunean zehar ateratzen duzu; eta hari-begizta bat geratuko zaizu orratzean.
- Hartu berriro haria orratzarekin eta pasa orratza (bigarren hari hori jostorratzaren punta metalikoarekin lotuz) lehen begiztaren barrutik.
- Abiapuntua egina duzu.
- Diru-zorroa egiteko, hasierako zirkulu horren gainean puntu-erdiko zenbait bira egingo ditugu. Ikus dezagun nola egingo litzatekeen.
2. Lehen itzulian, eraztun magikoaren hariaren gainean sei puntu-erdi egiten dira:
- Lehen puntu-erdia, hau ere puntu-baxu deitua, hariz egindako hasierako zirkuluaren gainean puntu baxu bat egiteko, egin berri duguna errepikatu behar duzu, zirkuluaren harian zein mutur motzean ehuntzen joan behar duzula kontuan hartuta. Bideo labur honetan lehen puntu erdi horiek nola egin behar diren azaltzen saiatzen naiz.
- Orratza eraztunaren barrutik sartzen duzu; haria hartzen duzu (mutur luzeko haria hartu behar da beti); eraztunean zehar ateratzen duzu; eta hari-begizta bat geratuko zaizu orratzean.
- Orratzarekin hari berria hartu eta orratza lehen begiztaren barrutik pasatzen duzu.
- Badaukazu lehen puntu-erdia zure hasierako zirkuluan.
- Eta puntu edo puntu baxu batzuk egiten jarraitzen duzu.
- 6 puntu-baxuak egin ondoren, haritik tira egin eta zirkulua ixten da. Horrekin, lehen itzulia amaitu da, eta arretaz begiratuz gero, zirkulua sei puntuk osatzen dutela ikusiko dugu. Puntu horiek dira, era berean, hurrengo itzulirako oinarria, eta horregatik deitzen zaie oinarri-puntu ere.
3. Bigarren itzulian igoera bat ehundu behar da aurreko itzuliko puntu bakoitzean:
- Orratza lehen zuloaren azpitik pasatu, bi hariei lotu, eta puntu erdi bat egingo dugu.
- Egokiena da itzuli bakoitzeko lehen puntuan markagailu bat erabiltzea eta puntua markatzea, errazagoa izan dadin bira horren amaierara noiz iritsi den jakitea. Markatzen ez bada, lan zirkularra denez, erraza da guri pasatzea. Kakorratz-markatzaile berezi batekin marka daiteke, edo, bestela, orriak eusteko klip sinple batekin.
- Eta puntu horretan bertan beste punt-erdi bat egingo dut, igoera-puntu deitzen dena.
- Horrela amaituko dut bigarren itzuli hau oinarrizko 12 oinarri-punturekin, lehen itzuliko puntu bakoitzean bi puntu-baxu egingo baititut.
4. Hirugarren itzulian patroi hau jarraitzen da:
- Puntu erdiarekin hasten da eta puntua markatzen da.
- Bigarren puntuan puntu erdi bat eta igoera bat egiten dira.
- Hirugarren puntuan puntu erdia egiten da.
- Laugarren puntuan puntu erdi bat eta igoera bat egiten dira.
- Sekuentzia, beraz, puntu-erdi izango da, eta gero puntu-erdi eta igoera-puntu.
- Eta horrela amaierara arte, eta 18 oinarri-punturekin amaituko dugu.
5. Laugarren itzulian patroi hau jarraitzen da:
- Puntu-erdiarekin hasten da eta puntua markatzen da.
- Bigarren puntuan puntu-erdia egiten da.
- Hirugarren puntuan puntu-erdi bat eta igoera-puntu bat egiten dira.
- Sekuentzia, beraz, bi puntu-erdi izango da, eta gero puntu-erdi bat eta igoera-puntu bat.
- Eta horrela amaierara arte eta 24 oinarri-punturekin amaituko dugu.
6. Bosgarren itzulian patroi hau jarraitzen da:
- Puntu-erdiarekin hasten da eta puntua markatzen da.
- Bigarren puntuan puntu-erdia egiten da.
- Hirugarren puntuan puntu-erdia egiten da.
- Laugarren puntuan puntu-erdi bat eta igoera-puntu bat egiten dira.
- Sekuentzia, beraz, hiru puntu-erdi izango da, eta gero puntu-erdi bat eta igoera-puntu bat.
- Eta horrela amaierara arte, eta 30 oinarri-punturekin amaituko dugu.
7. Seigarren itzulian patroi hau jarraitzen da:
- Puntu-erdiarekin hasten da eta puntua markatzen da.
- Bigarren puntuan punt-erdia egiten da.
- Hirugarren puntuan puntu-erdia egiten da.
- Laugarren puntuan puntu-erdia egiten da.
- Bosgarren puntuan puntu-erdi bat eta igoer-puntu bat egiten da.
- Sekuentzia, beraz, lau puntu-erdi izango da, eta gero punt-erdi bat eta igoera-puntu bat.
- Eta horrela amaierara arte eta 36 oinarri-punturekin amaituko dugu.
- Hor probatzen dugu ea gure lana ahokoan ondo egokitzen den. Nahi dugun diametroa dugunean, ez dugu bira gehiago egingo.
- Pita lana baino handiagoa bada, buelta gehiago eman behar dira:
i. Zazpigarren itzuliak 42 oinarri-puntu izango lituzke (sekuentzia: bost puntu-erdi; eta gero puntu erdi bat eta igoera-puntu bat).
ii. Zortzigarren itzuliak 48 oinarri-puntu (sekuentzia: sei puntu-erdi; eta gero puntu-erdi bat eta igoera-puntu bat).
iii. Bederatzigarren itzuliak 54 oinarri-puntu (sekuentzia: zazpi puntu-erdi; eta gero puntu-erdi bat eta igoera-puntu bat).
iv. Hamargarren itzuliak 60 oinarri-puntu (sekuentzia: zortzi puntu-erdi; eta gero puntu-erdi bat eta igoera-puntu bat).
Ondoren, 36 eta 60 oinarri-puntuko lanen laginak sartu dira.
8. Hortik aurrera, espiralean lan egiten da, puntuz puntu, eta nahi adina bira ematen dira altueran (11 eta 15 artean egokiena litzateke pita mota horretarako). Hor ixten da lana; eta moztu egiten da haria. Eta orratz batekin hari zati bat ezkutatzen da (kaboa ezkutatzen da).
9. Azkenik, ahoko metalikoa josten da hari lodi batekin eta hari lodia onartzeko bezain lodia den orratz batekin, eta ahoko zulo metalikoetatik sartzeko bezain fina den orratz batekin. Atzeko puntuarekin edo kontrako puntuarekin josten da, nahi den moduan. Eta egina dago! Halaber, nahi izanez gero, oihalezko forru bat jar daiteke diru-zorroa pitari josi aurretik.
B. Nola egin kakorratz-tira bat diru-zorroa lotzeko
Txanpona eskumuturrean lotuta eraman ahal izateko kakorratz-zerrenda ehuntzeko urrats nagusiak:
1. 60 puntuko katea egiten da.
- Zirkulu bat egiten duzu eta haria sartzen duzu bertatik. Begizta bat sortzen da. Kakorratza sartzen diozu. Bota eta orratzari lotu.
- Orratza hariaren azpitik pasatu, lotu eta aurreko korapiloaren begiztaren barrutik pasa.
- Eta horrela jarraitzen duzu prozesua patroiak adierazten duen adina aldiz errepikatzen, kasu honetan 60 aldiz.
2. Puntu-erdiko lau itzuli egiten dira (puntu-baxu ere esaten zaio). Diru-zorroa egiteko erabili den puntua bada ere, puntu-erdi bat nola egiten den zehatz-mehatz azalduko dut hemen:
- Kakorratzean haria edo haria hartu eta hurrengo zulotik pasatzen da.
- Orratzean bi begizta izango ditugu.
- Berriro haria hartu eta orratzean ditugun bi begiztetatik pasatzen da.
- Eta orratza begizta bakar batekin geratzen da. Puntu-baxu edo erdi egina dago!
3. Zirkuluerdi altuko edo hagaxka-erdiko lau itzuli egin behar dira, azken itzulia hasierako katearekin lotuz. Horrela, kakorratz zerrenda luze eta zirkular bat lortzen da. Jarraian, puntu-erdi-altu bat nola egiten den azalduko dugu:
- Bi irteera-kate egingo dira, lehenengo puntu-erdi-altu gisa zenbatuko direnak.
- Haria hartzen da, hau da, lazada bat egiten da.
- Orratza gure orratza dagoen puntutik aurrera dagoen hirugarren katean sartzen da.
- Orain hiru begizta ditugu gure orratzean.
- Berriro haria hartu eta orratzaren hiru begiztetatik pasatzen dugu aldi berean, eta kito!
- Errepikatu puntu hau itzuli horren amaierara arte; eta ehundu lau itzuli puntu honekin berarekin.
- Azkenik, azken itzulia hasierako kateari lotzen dio, kakorratzezko tira luze eta zirkular bat sortzeko.
4. Kakorratz luzeko zerrenda horren bi muturrak josi behar dira, ahokoek ekarri ohi duten metalezko erlaitz itxira.
5. Diru-zorroa prest dago eskumuturretik eramateko, erosoago eraman nahi bada.
Jarraian, nire izeba Marentzat bereziki egin nuen eskumuturrarentzako kakorratz-zorro katigatuaren argazki bat txertatzen dut, hura izan baitzen nire lehen josteko makina oparitu zidan pertsona eta josten irakatsi zidan pertsona, 2026ko abuztuaren 14an 90 urte bete zituena… Zorionak izeba Ma!
Eta mila esker Moni eta Pati lehengusinei, jarraian txertatzen dudan argazkia egiteagatik eta bidaltzeagatik…
